Japonya'da faiz kararı zorlaşıyor: Tüketimde sert düşüş

Japonya Merkez Bankasının faiz politikasında görüş ayrılıkları belirginleşirken, ülkede tüketimin beklenenden sert gerilemesi yeni bir ikilem yarattı. Bankanın 29-30 Ekim toplantısına ilişkin 10 Kasım Salı günü yayımladığı görüş özetinde bazı üyeler faiz artışlarının hızlandırılmasını savundu.

Ancak aynı sabah açıklanan veriler, hane harcamalarının eylülde yüzde 6,8 düştüğünü ortaya koydu. Bu karşıtlık, 18 Aralık'ta verilecek faiz kararının önemini artırdı.Faiz artışlarının hızlandırılması isteniyorJaponya Merkez Bankasının dokuz üyeli Para Politikası Kurulunda bazı üyeler, enflasyonun yüzde 2 hedefine ulaşması nedeniyle para politikasındaki sıkılaşmanın daha hızlı ilerlemesi gerektiğini savundu.Görüş özetinde, önceki faiz artışlarının ekonomik faaliyetler üzerindeki etkilerinin henüz tam olarak ortaya çıkmadığı ve finansal koşulların destekleyici olmaya devam ettiği belirtildi.

Bazı üyeler bu nedenle politika faizinin ekonomiyi ne destekleyen ne de baskılayan nötr seviyeye daha hızlı yaklaştırılması gerektiğini ifade etti.Buna karşılık diğer üyeler, önceki artışların gecikmeli etkilerine dikkat çekerek acele edilmemesi gerektiğini savundu.

Özellikle tüketimdeki zayıflığın ve ekonomik büyümeye yönelik risklerin değerlendirilmesi istendi.Banka, 30 Ekim'deki toplantısında politika faizini yüzde 1,25 seviyesinde sabit tutmuştu. Karar sekize karşı bir oyla alınırken, kurul üyesi Hajime Takata faizin yüzde 1,50'ye çıkarılmasını önermişti.Hane harcamalarında yüzde 6,8'lik düşüşFaiz tartışmalarının sürdüğü sırada Japonya ekonomisinden gelen yeni veri, sıkılaşmanın önündeki önemli risklerden birini ortaya koydu.Japonya İçişleri ve İletişim Bakanlığının 10 Kasım'da açıkladığı verilere göre iki ve daha fazla kişilik hanelerin enflasyondan arındırılmış tüketim harcamaları, eylül ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,8 geriledi.

Piyasalarda yaklaşık yüzde 3'lük bir düşüş bekleniyordu. Gerileme, Eylül 2020'den bu yana görülen en sert yıllık kayıp oldu.Mevsim etkilerinden arındırılmış aylık harcamalar da yüzde 2,8 azaldı. Zayıf tüketim, ücretlerdeki artışa rağmen hanelerin harcama konusunda temkinli davranmaya devam ettiğini gösterdi.Bu tablo, Japonya Merkez Bankasının önündeki politika tercihini zorlaştırıyor.

Faizlerin yükselmesi fiyat baskılarının kontrol altına alınmasına yardımcı olabilirken, borçlanma maliyetlerinin artması zaten zayıf olan tüketimi daha fazla sınırlayabilir.Enflasyonda yüzde 2 hedefi tartışılıyorMerkez Bankasının yeni görüş özetinde, temel enflasyonun yüzde 2 fiyat istikrarı hedefiyle genel olarak uyumlu bir düzeye ulaştığı değerlendirmesi öne çıktı.

Ancak bu seviyenin kalıcı olup olmayacağı konusunda farklı görüşler bulunuyor.Bazı üyeler, ücret artışları ile fiyatlar arasındaki ilişkinin güçlendiğini ve enflasyonun hedef çevresinde kalabileceğini savunuyor. Diğerleri ise enerji fiyatlarının etkisine, tüketimdeki zayıflığa ve önceki faiz artışlarının henüz tam olarak hissedilmemesine dikkat çekiyor.Yapay zekâ yatırımlarına yönelik küresel talebin Japon ekonomisine sağladığı destek de tartışma konusu oldu.

Özellikle yarı iletken malzemeleri, çip üretim ekipmanları ve veri merkezlerinden gelen talebin ne kadar süre devam edeceği konusunda belirsizlik bulunduğu belirtildi.Borsa yatırımlarında satışlar hızlanacakJaponya Merkez Bankası yalnızca faiz politikasında değil, bilançosundaki finansal varlıkların azaltılmasında da sıkılaşma adımları atıyor.Bankanın 30 Ekim'de aldığı ayrı bir kararla, elindeki borsa yatırım fonlarının yıllık satış tutarının Ocak 2027'den itibaren defter değeri üzerinden yaklaşık 330 milyar yenden 860 milyar yene yükseltilmesi kararlaştırılmıştı.Bu karar, Merkez Bankasının yıllarca sürdürdüğü genişlemeci para politikasından çıkışını hızlandıran bir başka adım niteliğinde.

Ancak fon satışlarının piyasa koşullarına göre geçici olarak azaltılması veya durdurulması mümkün olacak.Aralık kararı küresel piyasaları etkileyebilirJaponya Merkez Bankasının bir sonraki para politikası toplantısı 17-18 Aralık tarihlerinde gerçekleştirilecek.

Piyasalarda politika faizinin yüzde 1,50'ye yükseltilebileceği beklentisi bulunurken, yeni görüş özeti kurul içinde artışın zamanlaması konusunda henüz ortak bir yaklaşım oluşmadığını gösteriyor.Japonya'daki faiz kararları yalnızca ülke ekonomisini değil, uluslararası sermaye hareketlerini de ilgilendiriyor.

Uzun yıllar düşük faizli Japon yeni üzerinden borçlanarak başka piyasalara yatırım yapan kuruluşlar, Japonya'daki borçlanma maliyetlerinin yükselmesinden etkilenebiliyor.Faiz artışlarının hızlanması ve yenin değer kazanması, bu tür işlemlerin azaltılmasına yol açarak küresel hisse senedi ve tahvil piyasalarında dalgalanmayı artırabilir.